Zakaz łańcucha dla psa zawetowany - co teraz obowiązuje i jakie są kary?

“Co złego zrobiły psy?” - zapytał retorycznie premier Donald Tusk po tym, jak prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o zakazie trzymania psów na łańcuchu. To pytanie zadało sobie miliony Polaków.

Ustawa miała zrewolucjonizować warunki życia tysięcy psów trzymanych na uwięzi. Nie weszła w życie. Ale to nie znaczy, że nie obowiązują żadne przepisy. Wręcz przeciwnie.

Wyjaśniam: co dokładnie zawetował prezydent, co teraz obowiązuje - i co grozi właścicielom, którzy te przepisy łamią.

Co miała zmienić zawetowana ustawa?

Projekt ustawy przewidywał całkowity zakaz trzymania psów na stałym łańcuchu. Jedynym wyjątkiem byłoby krótkotrwałe uwiązanie - np. podczas spaceru czy wizyty u weterynarza.

Ustawa wprowadzała też nowe standardy dla kojców:

Minimalna wysokość: 1,7 metra
Naturalne światło i przepływ powietrza
Izolowane schronienie chroniące przed zimnem i upałem
Minimalna powierzchnia zależna od wagi psa:
- do 20 kg → 10 m²
- 20–30 kg → 15 m²
- powyżej 30 kg → 20 m²

Dodatkowo psy musiałyby mieć codzienne wyprowadzenie poza kojec.

Prezydent Nawrocki zawetował projekt. Opozycja - na czele z Włodzimierzem Czarzastym - zapowiedziała procedurę obalenia weta.

Co obowiązuje teraz?

Po wecie wróciły stare przepisy. Ustawa o ochronie zwierząt z 1997 roku (ze zmianami) nadal jest prawem. I nie jest bezwolna.

Aktualne zasady trzymania psa na uwięzi:

Art. 9 Ustawy o ochronie zwierząt stanowi, że:

Uwięź, na której trzymane jest zwierzę, nie może powodować urazów ani cierpień oraz musi mu zapewniać możliwość przyjęcia pozycji naturalnej.

Przepisy wykonawcze precyzują:

Pies może być trzymany na uwięzi maksymalnie 12 godzin na dobę
Długość uwięzi: co najmniej 3 metry
Uwięź nie może być łańcuchem ważącym więcej niż 1/10 wagi psa

Poza tym właściciel musi zapewnić psu:

Schronienie chroniące przed deszczem, zimnem i upałem
Stały dostęp do świeżej wody
Wyżywienie odpowiednie do potrzeb gatunku i rasy

Czego absolutnie nie wolno?

Nawet przy starych przepisach niedozwolone jest:

Trzymanie psa na łańcuchu całą dobę bez możliwości swobodnego poruszania się
Używanie kolczatki lub łańcucha powodującego urazy
Pozostawianie psa bez wody i schronienia
Łańcuch zbyt krótki lub zbyt ciężki

Jakie kary za naruszenie przepisów?

Tu wiele osób jest zaskoczonych - naruszenie przepisów o trzymaniu zwierzęcia może być przestępstwem, nie tylko wykroczeniem.

Zakres odpowiedzialności:

Wykroczenie (art. 37 Ustawy o ochronie zwierząt):

Kara grzywny od 500 zł do 5 000 zł
Np. za niezapewnienie odpowiednich warunków bytowania

Przestępstwo - znęcanie nad zwierzęciem (art. 35):

Kara do 3 lat pozbawienia wolności
Np. gdy warunki trzymania powodują cierpienie i ból - sądy coraz częściej kwalifikują długotrwałe trzymanie na krótkim łańcuchu jako znęcanie

Przestępstwo ze szczególnym okrucieństwem:

Kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności

Sąd może też orzec zakaz posiadania zwierząt i nawiązkę.

Kto może interweniować?

Ważna rzecz: nie tylko Policja ma uprawnienia w sprawach o znęcanie nad zwierzętami.

Policja i Straż Miejska - mogą wkroczyć w przypadku podejrzenia przestępstwa
Inspekcja Weterynaryjna - kontroluje warunki bytowania i może nakazać poprawę
Organizacje ochrony zwierząt (np. ToZ) - mają prawo do interwencyjnego odbioru zwierzęcia przy współpracy z Policją lub wójtem/burmistrzem
Każdy obywatel - może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

Co zrobić, jeśli sąsiad trzyma psa na łańcuchu?

Zanim zadzwonisz - oceń sytuację:

Czy łańcuch ma przynajmniej 3 metry? Jeśli nie - to naruszenie prawa.
Czy pies jest przykuty dłużej niż 12 godzin bez przerwy? Jeśli tak - naruszenie.
Czy pies ma wodę i schronienie? Brak = naruszenie.
Czy pies wyraźnie cierpi (rany od łańcucha, skrajne wychudzenie, apatia)? To może być już przestępstwo.

Jeśli widzisz naruszenie:

Zadzwoń do Straży Miejskiej (986) lub Policji (112)
Powiadom Inspekcję Weterynaryjną w swoim powiecie
Udokumentuj sytuację (zdjęcia, daty, opisy)

Możesz działać anonimowo.

Czy trzymanie psa na łańcuchu to znęcanie?

To pytanie, które pojawia się bardzo często. Odpowiedź brzmi: to zależy. Sam łańcuch nie jest automatycznie przestępstwem - ale warunki, w jakich pies jest trzymany, mogą nim być.

Sądy coraz częściej uznają, że długotrwałe trzymanie psa na krótkim łańcuchu, bez schronienia i kontaktu z ludźmi, spełnia znamiona znęcania. Szczególnie jeśli prowadzi do widocznego cierpienia - ran od uwięzi, skrajnego wychudzenia, zaburzeń zachowania.

Nie musisz czekać, aż pies będzie w stanie krytycznym. Jeśli widzisz, że warunki trzymania są złe - przepisy po Twojej stronie pozwalają reagować już teraz.

Co dalej z zakazem łańcuchów?

Politycznie - sprawa nie jest zamknięta. Opozycja zapowiedziała działania w celu obalenia weta prezydenckiego. Sejm może odrzucić weto bezwzględną większością głosów.

Obserwujemy sprawę. Na bieżąco informujemy o zmianach na psiadwokat.pl.